Skip to main content

Wat is fotogrammetrie?

Even de basis informatie op een rijtje zetten. Voordat je aan een project begint dat te maken heeft met fotogrammetrie, is het wel handig om een beetje te weten wat fotogrammetrie eigenlijk inhoud. Hieronder vind je de algemene basis over dit onderwerp.

Wat is fotogrammetrie?

Misschien heb je er nog nooit van gehoord, maar fotogrammetrie is een bijzondere technische methode die verschillende gebieden in de techniek bevat: 3D printen en drone techniek.

Fotogrammetrie is een methode om vorm en locatie van objecten en gebieden door metingen in foto’s te bepalen. Ofwel, het inwinnen van informatie uit foto’s waarbij de nadruk ligt op de maatvoering. Voorbeelden van vakgebieden waar fotogrammetrie ingezet wordt, zijn geodesie, bouwkunde en archeologie.

De fotogrammetrie houdt zich bezig met het opmeten van beeldmateriaal (foto's) bij het bepalen en beschrijven van de afmeting en vormvorm en ligging van objecten. Het wordt voornamelijk ingezet met het maken van kaarten uit luchtfoto's die met speciale meetcamera's gemaakt worden. Drones uitgerust met hogeresolutiecamera’s (Hoge resolutie afbeeldingen zijn foto's waarbij de media hogere concentraties pixels of stippen heeft, wat leidt tot een betere kwaliteit en helderheid van de foto's door de vele details die de foto's bevatten. Deze camera's hebben (meestal) een beeldresolutie van 3840 x 2160 pixels en bevatten dus 4 x zoveel beeldinformatie als een 2 MP camera in Full HD) kunnen over een gebied vliegen en honderden tot zelfs duizenden foto’s maken die vervolgens kunnen worden gebruikt voor het maken van 3D-modellen en kaarten. Deze methode is enorm nuttig in sectoren zoals landmeting, bosbouw, landbouw, mijnbouw en stadsplanning, waar nauwkeurige en regelmatige metingen heel erg belangrijk zijn. 

Fotogrammetrie wordt het meest en het vaakst toegepast op het gebied van de geodesie. Geodesie is de wetenschap die zich bezighoudt met het bepalen en beschrijven van de vorm van de aarde. Naast dit wordt fotogrammetrie ook toegepast in:

  • De architectuur

    • Nauwkeurige 3D-modellen van bestaande gebouwen en landschappen maken. Dit helpt bij het ontwerpproces en renovatieprojecten.

  • De astronomie
  • De archeologie
      • Historische locaties documenteren en behouden. Hierdoor kunnen gedetailleerde analyses en virtuele reconstructies mogelijk worden gemaakt.
  • Virtual reality
    • Realistische en meeslepende beelden creëren de omgevingen. Hierdoor kan de gebruikerservaring worden verbeterd.
  • Forensisch onderzoek
    • Plaatsen delict vast leggen en analyseren. Hierdoor kunnen gebeurtenissen worden gereconstrueerd en cruciaal bewijsmateriaal.
  • Oceanografie
    • Met behulp van beelden uit drones kan snel en efficiënt geo-informatie over grote stukken oceaan worden ingewonnen. 
  • De geneeskunde
    • Chirurgie
    • Microscopie
    • Orthopedie
        • Implantaten, kronen, bruggen en andere tandheelkundige restauraties met nauwkeurigheid kunnen plaatsen.

Bij de terrestrische fotogrammetrie wordt het beeldmateriaal vanaf een vast standpunt op het aardoppervlak gemaakt. Bij de aerofotogrammetrie (luchtfotogrammetrie) wordt het beeldmateriaal vanuit de lucht gemaakt. Op grond van het aantal gebruikte beelden spreekt men van enkelbeeldfotogrammetrie en stereofotogrammetrie. Bij het gebruik van individuele foto's wordt het beeldmateriaal eerst onthoekt (ontschrankt). Bij stereoscopische interpretatie worden beelden driedimensionaal opgemeten. 

Binnen de geodesie wordt de (lucht-)fotogrammetrie o.a. gebruikt voor het meten van terreincoördinaten van punten ter verdichting van geodetische netwerken, het vervaardigen van kaarten, digitale terreinmodellen en fotokaarten. De kaarten, digitale terreinmodellen en digitale beelden worden tegenwoordig vaak gemeenschappelijk opgeslagen en verwerkt met geografische informatie systemen. 

Verder wordt de fotogrammetrie ook toegepast ten behoeve van navigatiedoeleinden. Wanneer van een bewegend object vanuit een bekende camerapositie een serie opnamen wordt gemaakt, kunnen uit metingen in de beelden de bewegingen van het object worden afgeleid. Ook is het mogelijk een camera op een bewegend object (bijvoorbeeld een voertuig) te plaatsen en met behulp van de foto’s het traject van het voertuig te reconstrueren. 

Een andere toepassing van dergelijke beeldreeksen is het plannen van bewegingen (het bepalen van de vrije doorgang). Dit is niet alleen van belang bij de navigatie, maar ook in de industrie, waar digitale camera’s worden gemonteerd op robotarmen om met automatische metingen in de digitale beelden de bewegingsvrijheden van de robotarmen te kunnen bepalen. In de industrie wordt de fotogrammetrie ook vaak ingezet om de kwaliteit (en in het bijzonder de vorm) van een product te controleren.